* Huidige toestand van het Indiaas VOC-erfgoed
* Nog meer aangetroffen VOC-graven:
* Foto's van VOC-erfgoed India
* Video-opnamen van VOC-erfgoed India (onder constructie)




corbusier

Wapen op de grafsteen van Jacques Caulier (= cavalier) in Pulicat


landkaart

Kaart van de VOC-vestigingen en -factorijen in India


Huidige toestand van het Indiaas VOC-erfgoed (in bewerking)

Stelling van het proefschrift (2008) van Marion Peters:
'Hoewel door de overheid substantiële bedragen zijn toegekend om het overzeese erfgoed te beschermen, lijken deze - althans voor het "speerpuntland" India - eerder bestemd voor plezierreisjes van kamerleden en handige architecten dan voor het zoeken naar middelen om daadwerkelijk het monumentale erfgoed te behouden.'

Het is teleurstellend om te zien hoe weinig oog de Nederlandse overheid nog steeds voor het VOC-erfgoed in India heeft. Vooral de grote en cultuurhistorisch interessante begraafplaats in Negapatnam schreeuwt om restauratie.
De achttiende-eeuwse begraafplaats in Cochin is intussen door de Archeological Survey of India gerestaureerd.

Particulier initiatief betekende de gedeeltelijke redding van nog twee begraafplaatsen.

Pulicat

In Pulicat was het de Stichting Thomas Bouwprojecten, een vrijwilligersorganisatie die scholen voor kansarme kinderen (vooral meisjes) bouwt, die zorgde voor de conservering van de graven en de ommuring van het oude Portugese - of Buiten-kerkhof. (Zie hierover het artikel van ir. Hans Schiebroek en Marion Peters in KNOB (2005)).
Dankzij hun inspanningen en de oproep van de plaatselijke christelijke zielverzorger aan de bewoners zijn toen ook verscheidene oude grafzerken teruggebracht.
INTACH (The Indian National Trust for Art and Cultural Heritage) stelde omstreeks 1999 een 'Heritage Conservation Plan for Pulicat' op, gesponsored door de krant The Hindu. Auteurs: P.T. Krishnan, M.C. Ramesh Kumar, Abdul Azeez en M.R. Rajkumar.

De begraafplaats in Ahmedabad (Gujarat) zal nu eveneens worden gerestaureerd.


De Volkskrant berichtte op 22 februari 2011 hierover:

"Nederlandse gemeenschap redt 17de-eeuws monument. VOC-kerkhof in India opgeknapt."
Van onze verslaggever
Noël van Bemmel
Klik hier

Ahmedabad

In de Indiase stad Ahmedabad wordt een zeventiende-eeuwse begraafplaats van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) gerenoveerd door de plaatselijke Nederlandse gemeenschap.

De 47 grafzerken en tombes op een heuveltje in een stadspark verkeren in slechte staat. De meeste VOC-monumenten in India zijn al verdwenen door verval of diefstal.
'We zijn dat heuveltje nu aan het bedekken met geotextiel om de erosie te stoppen', zegt projectmanager Paco de Mulder van het Amsterdamse architectenbureau 3D-Blueprint. Dat bureau heeft ook een vestiging in Ahmedabad waar een belangrijke Indiase architectuurschool staat. Er komt een hek met oud-Hollandse motieven, een nieuwe trappartij, solarverlichting en wegwijzers. 'De scheuren in de grafmonumenten vullen we op en we verwijderen de graffiti en ingekerfde teksten.' Daarna krijgen alle graven een beschermende coating.

De VOC-graven liggen in een populair park rond een kunstmatig meer. De meeste picknickers zijn hindoe en vermoeden dat zij 's avonds flaneren langs oude moslimgraven. Hier liggen echter VOC werknemers die van 1618 tot 1784 handelden in katoen, specerijen en indigo. 'Oud Laren...21 October 1669', staat volgens De Mulder op één van de monumenten. En ook: 'Hier leyt...'. Familienamen zijn echter niet leesbaar.
Op het heuveltje staan stenen grafzerken als scheefgezakte rustbedden, piramidevormige grafmonumenten en een paar grote tombes met zuilen en koepelvormige daken. Deels in Islamitische Mogoelstijl, deels in Europese stijl. Van de factorij in Ahmedabad, het Nederlandse hoofdkantoor, is niets meer over. Alleen die buurt heet nog Volanda Haveli, het Nederlandse herenhuis.
Nergens ter wereld lieten Nederlanders zulke mooie grafmonumenten na als in India. Dat komt door het gebruik van hard arduinsteen en door de concurrentie met Britten. De handelaren wilden niet voor elkaar onder doen. Volgens Marion Peters, die een boek schreef over het onderwerp, werden VOC-beambten binnen 24 uur begraven. De helft van de vrouwen stierf voor hun dertigste in het kraambed.
De fortjes, kerken en gebouwen van de VOC zijn grotendeels verdwenen, ontdekte Peters. De honderden grafmonumenten, verdeeld over vijftien begraafplaatsen, zijn in slechte staat, stelt zij. 'De Nederlandse regering doet he-le-maal niks.' Soms ontfermt een lokale kerk zich over de oude begraafplaats, maar meestal zijn afscheidingsmuren en kleinere zerken afgebroken door omwonenden. 'Om huizen van te bouwen of als wassteen te gebruiken.' Hoger geplaatste VOC-ers bestelden grote stenen die moeilijker te verslepen zijn.
In Ahmedabad wordt tienduizenden euro's gestoken in de renovatie. De Nederlandse ambassade betaalt circa tienduizend euro. De rest wordt gedoneerd door bedrijven die lid zijn van de plaatselijke Indo-Dutch Business Circle. Peters is blij verrast door het initiatief. 'Het is een opmerkelijke beleidswijziging. Toen ik ooit de ambassade voorstelde de monumentale deuren te kopen van een VOC-kantoor dat plaats moest maken voor een supermarkt, werd geen actie ondernomen.' Peters hoopt dat Nederland zich toch bekommert om de laatste VOC-monumenten."

[Bijschrift van foto van een gehavend graf: 'De begraafplaats van de Verenigde Oost-Indische Compagnie in de Indiase stad Ahmedabad is gelegen in een drukbezocht park.']



Nog meer aangetroffen VOC-graven op de Oostkust:

Jaggernaikpuram/Kakinada

De begraafplaats bestaat nog steeds, hoewel in zeer verwaarloosde staat. Op deze begraafplaats bevindt zich onder meer de graftombe van Nancy von Sohsten (1866) en de vijf kinderen Deneys.

Nagulawancha (Nagelwanze)

Van het excentrieke opperhoofd Nicolaas Faber en zijn secunde Abraham van der Voort zijn intussen de graven gevonden. Op het graf van Faber, met in het midden een krans, is een gedicht van Daniel Havart uitgehakt. Het gedicht is ondertekend met 'D.H.' De grafzerk van Van der Voort is doormidden gebroken door een grote steen die uit de muur ernaast was gevallen. Zie voor Nicolaas Faber In steen geschreven, pag. 35, 58, 81, 172, 26 en 247; en Van der Voort, pag. 173 en 247.

Pulicat (Palleacatta)

Van de ernstig verwaarloosde 'Portugese begraafplaats' zijn de meeste grafstenen weggesleept voor andere doeleinden. Na een oproep is ook de grafsteen geretourneerd van de in 1639 gestorven Delftse kunstschilder Dirck Jansz. In India is dit de enige nog bewaarde zerk van een kunstschilder.
Tijdens de restauratiewerkzaamheden aan de begraafplaats in 2004 werd bovendien nog een grafsteen onder het maaiveld aangetroffen. Het is het grafje van de zeven maanden oude Judeth Carter uit 1645, van wie de vader Abraham (1660) op de andere begraafplaats - het 'Binnenkerkhof' - ligt. Beide graven hebben eenzelfde wapen.

Sadrangapattinam (Sadras)

In het kerkhofje in het gerestaureerde VOC-fort in Sadras zijn vijf grafzerken van een laag aarde ontdaan. Te voorschijn kwamen de zerken van:
* Anna Macharius (1633). Haar steen is nu voor zover bekend de oudst bewaarde in India.
* Pieter Valencijn (1660). Op de plaats van het wapen, in cirkelvorm, een fraai gebeeldhouwd schip met bolle zeilen.
* Pieter Adriaansse van Somerdyck (1673).
* Pieter Colanarini (?, 1701).
* Joannes de Gast (1703).

Het kerkhofje buiten het fort, naast het kerkje gelegen, is geruimd. De enkele grafstenen die er nog lagen schijnen naar het fort te zijn overgebracht en daar opgeslagen.

Pallakollu (Palikol)

De grafstenen van de verdwenen begraafplaats Palikol zijn in de jaren zeventig in opdracht van de Archeological Survey of India naar het Victoria Jubilee Museum in Vijayawada overgebracht. Daar staan ze nu rechtop in de grond. Dit maakt dat de onderzijde niet zichtbaar is.
Het betreffen (onder andere?) de graven van:

* Sara van Nooy en haar zoontje (1652).
* Symon van Groenewegen (1665). Wapen (gevierendeeld), zonder randversiering, diepliggende letters.
* Catharina van Seroyen (1675) en moeder Sara Sonhius (1675). Wapen in cirkelvorm, geschulpte randversiering.
* David van de Graaf (1677). Geen wapen, geschulpte randversiering, diepliggende letters.
* Lambert Wildelandt (1681); Lambert en Gerrit Wildelandt (1687). Wapen met daarop wildeman met knots. Gebloemde randversiering, opliggende letters. Tweeregelig grafdicht.
* Nicolaus Ruyser (1682) en Hendrik Duiker (1682), begraven onder één steen. Twee wapens, gebloemde randversiering, opliggende letters.
* Anna en Maria Thivart (1688), tweelingbaby. Zonder wapen, geschulpte randversiering, diepliggende letters.
* Lucia Popta met moeder, broer en zoon (1702). Wapens van Caulier en Popta. Geschulpte randversiering, opliggende letters en een twaalfregelig grafdicht in de vorm van vraag en antwoord.

Zie over de desbetreffende begraafplaats en de personalia van de begravenen In steen geschreven, pag. 195-198 e.v.

Met dank aan Tom Inglis (Schotland, president van BACSA) en Capt. J. Reddy (Kakinada) voor de informatie over Vijayawada, ir. Hans Schiebroek over Pulicat, Cees Berkhout en Walter Hellebrand over Sadras.



Naar boven